تحلیل محتوای دغدغه‌های وجودی (مرگ، معنا، تنهایی و آزادی) در آثار منتخب سینمای ایران در دهه‌های اخیر [پایان نامه فارسی]
رویا پرویزی
| شناسگر رکورد: | ۴۸۳۷۷۷ |
| استاد راهنما: | دکتر معصومه ملکی پیربازاری |
| استاد مشاور: | دکتر میلاد سبزه آرای لنگرودی |
| استاد داور: | دکتر سیروس صالحی |
| عنوان اصلي: | تحلیل محتوای دغدغه‌های وجودی (مرگ، معنا، تنهایی و آزادی) در آثار منتخب سینمای ایران در دهه‌های اخیر/رویا پرویزی |
| دانشگاه: | مؤسسه آموزش عالی رحمان |
| نام دانشکده: | علوم انسانی |
| سال اخذ مدرک: | ۱۴۰۴/۰۶/۲۵ |
| زبان متن نوشتاري يا گفتاري و مانند آن : | فارسی |
| زبان اثر اصلي: | فارسی |
| نام نخستين پديدآور: | رویا پرویزی |
| عنوان اصلي به زبان ديگر: | Content Analysis of Existential Concerns (Death, Meaning, Loneliness, and Freedom) in Selected Works of Iranian Cinema in Recent Decades |
| تقویم: | هجری شمسی |
| مقطع تحصیلی و رشته تحصیلی: | کارشناسی ارشد روان‌شناسی شخصیت |
| گروه تحصیلی: | روان‌شناسی |
| چکيده: | سینما به عنوان یکی از هنرها و رسانه‌های تأثیرگذار، نقشی مهم در بازتاب و تفسیر دغدغه‌های عمیق انسانی دارد. در میان این دغدغه‌ها، مسائلی چون مرگ، معنا، تنهایی و آزادی جایگاه ویژه‌ای در فلسفه و روان‌شناسی وجودی دارند. از این رو، بررسی این مفاهیم در سینمای ایران می‌تواند تصویری روشن از نحوه بازنمایی و مواجهه فرهنگی-اجتماعی جامعه ایرانی با این مسائل بنیادین ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای دغدغه‌های وجودی (مرگ، معنا، تنهایی و آزادی) در آثار منتخب سینمای ایران در دهه‌های اخیر انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و مبتنی بر روش تحلیل محتوای کیفی بود. جامعه مورد مطالعه شامل بیست‌وهفت فیلم معناگرا و مرتبط با مضامین وجودی در چهار دهه اخیر بود که به جشنواره‌های داخلی و خارجی راه یافته بودند. در مجموع ده فیلم شاخص برای تحلیل تفصیلی و ده فیلم برای تحلیل اجمالی انتخاب گردید. داده‌ها از طریق مشاهده فیلم‌ها، استخراج صحنه‌ها، دیالوگ‌ها و مضامین اصلی گردآوری شده و سپس در چارچوب نظری روان‌شناسی وجودی و با توجه به دیدگاه‌های روان‌شناسان وجودی و با توجه به دیدگاه های اروین یالوم، رولو می و ویکتور فرانکل تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که دغدغه «آزادی و مسئولیت انتخاب» به‌عنوان کانون اصلی، به‌طور محوری در آثار منتخب بازنمایی شده است؛ این دغدغه اغلب در بستر تعارضات اخلاقی و مسئولیت‌پذیری فرد در برابر پیامدهای انتخاب‌هایش نمود یافته است. همچنین، تنهایی وجودی بیشتر در قالب انزوای تحمیلی یا سکوت انتخابی و مرگ به‌عنوان محرک بیداری وجودی (عامل تحول) مطرح گردیده است. به طور کلی، سینمای ایران دغدغه‌های وجودی را به صورت بومی‌سازی‌شده و با تاکید بر مسئولیت کامل فرد در قبال هستی خویش، منعکس کرده است. نتایج این پژوهش ضمن آشکار کردن شیوه‌های بازنمایی دغدغه‌های وجودی در سینمای ایران، در غنی‌سازی ادبیات روان‌شناسی وجودی و مطالعات سینما نقش داشته و همچنین زمینه‌ای برای بهره‌گیری از فیلم‌های ایرانی در فیلم‌درمانی و ارتقای سلامت روان فراهم می‌آورد. Cinema, as one of the most influential arts and media, plays a significant role in reflecting and interpreting deep human concerns. Among these concerns, issues such as death, meaning, solitude (loneliness), and freedom hold a special position in existential philosophy and psychology. Therefore, investigating these concepts in Iranian cinema can provide a clear picture of how Iranian society culturally and socially confronts these fundamental issues. The present study aimed to qualitatively analyze the content of existential concerns (death, meaning, solitude, and freedom) in selected Iranian films over recent decades. The research adopted a qualitative approach based on the method of Qualitative Content Analysis. The study population consisted of twenty-seven meaning-oriented films with existential themes produced over the past four decades, which had received national and international recognition. In total, ten prominent films were selected for detailed analysis, and ten additional films were chosen for comparative review. Data were collected through film observation, extraction of scenes, dialogues, and primary themes, and were subsequently analyzed within the theoretical framework of Existential Psychology, specifically considering the viewpoints of Irvin Yalom, Rollo May, and Viktor Frankl. The findings revealed that the concern of "freedom and responsibility of choice" emerged as the central focus in the selected works. This concern primarily manifested in the context of moral conflicts and the individual's accountability for the consequences of their choices. Furthermore, existential solitude was mostly presented in the form of imposed isolation or "elective silence," and death was introduced as a catalyst/driving force for existential awakening. Overall, Iranian cinema has reflected existential concerns in a contextualized (indigenized) manner, emphasizing the individual’s complete responsibility toward their own existence. The results of this study, while clarifying the representation methods of existential concerns in Iranian cinema, contribute to enriching the literature of existential psychology and film studies. They also provide a foundation for utilizing Iranian films in Cinematherapy and promoting mental health. |
| شماره ثبت | جزء | نسخه | جلد | بخش | قسمت | مرجع | شماره بازیابی | در دست امانت | تاریخ بازگشت | ملاحظات | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1423730112 | 1 |
جهت ثبت نظر با حساب کاربری تان وارد شوید